Gelijk
Er zijn meerdere vormen van gelijk.
Gelijk hebben
Gelijk krijgen
Gelijk geven
Gelijk willen
Er is ook gelijk zijn, gelijk maken, gelijk halen.
Ze geven allemaal een aparte kijk op het gelijk van iemand.
Wanneer je gelijk wil, dan kun je het krijgen. Je kunt het ook niet krijgen.
Dat staat dan eigenlijk nog los van gelijk hebben. Je kunt ongelijk hebben.
Mensen kunnen je ook gelijk geen terwijl je dat eigenlijk niet werkelijk hebt.
De andere vormen van gelijk laten zien waar het eigenlijk om draait.
Gelijk is in de nederlandse taal per definitie iets arbitrairs.
Alsof er geen universeel gelijk is. De taal geeft aan dat gelijk iets is wat
je kunt krijgen en hebben, maar het is tevens iets wat vluchtig is. Iets wat uitwisselbaar is en in grote mate afhangt van wat anderen ervan vinden.
Gelijk heb je eigenlijk alleen pas wanneer je voldoende gelijken hebt die gelijk denken en jouw het gelijk dus gunnen/geven. Een sociaal iets en niet zozeer een universeel iets. De vraag is dus of een universeel gelijk bestaat, paralel aan de vraag of er universele waarden en moraal bestaat.
Je kunt gelijk hebben, zonder dat je deze krijgt. Alsof je iets bezit wat nooit aan je is gegeven. Je kunt het gelijk dus ook gewoon nemen, maar wanneer anderen het jou niet geven, dan heb je het gelijk dan genomen uit iets wat niemand bezat. Alsof je geld uit de hemel plukt. Dat gelijk is dan nieuw. Het was er nog niet voordag je het claimde. Als pionier heb je nieuw terrein ontgonnen en jouw vlag heb je daar dan geplant.
Dat taalverschil kan dus sterke invloed hebben op de redeneerwijze en overdracht van wat een cultuur logisch vind. Ik kan geen equivalent in het Engels vinden. Daar wordt gezegd dat je gelijk bent. You ARE right. Dat confronteert veel meer. Je persoon is dan veel meer verbonden met het gelijk. Eveneens is de uitdrukking You are wrong confronterender vergeleken met je hebt ongelijk.
Overigens is er denk ik een misinterpretatie over wat het tegenovergestelde is van gelijk hebben. Vaak wordt dan gezegd dat daar tegenover Geen gelijk hebben staat. Dat klopt niet. Geen gelijk hebben geeft aan dat er nog heel veel andere mogelijkheden zijn. Misschien bestaat er dan wel iets wat veel dichter ligt bij de uitspraak Jij weet wat de waarheid is. Dat is een fundamenteel verschil met gelijk hebben of krijgen. Gelijk speelt zich nog steeds af binnen de culturele context. Waarheid is iets wat in veel culturen erboven staat.
Het rare van gelijk is dat het mogelijk is om deze multidimensionaal te benaderen. Iemand heeft geen gelijk, maar krijgt gelijk terwijl hij het niet wil. In tegenstelling tot wiskundige zaken bestaat in taal de mogelijkheid om multi axiale tegenstellingen te vinden op 1 waardestelsel.
Reageer